Ο Πάνος Λασκαρίδης μιλά στην Μάριον Μιχελιδάκη στην αίθουσα της Βιβλιοθήκης του Ιδρύματος “Αικατερίνη Λασκαρίδη”, που όπως διευκρινίζει ο ίδιος το κτίριο ήταν γνωστό ως “Μέγαρο Γεωργίου Στρίγκου”, αλλά ο κόσμος το γνώριζε ως Γαλλικό Ινστιτούτο και είχε κτιστεί το 1920 από τον επιχειρηματία Γεώργιο Στρίγκο.

Η συνέντευξη ξεκίνησε με την ερώτηση για την ναυτιλία, η οποία κατά τον ΠΛ, αλλά και κατά γενική ομολογία, αποτελεί μέγιστο εθνικό κεφάλαιο, με μεγάλο κύρος κάτι που το βλέπει κανείς:

– στις επαφές με διεθνείς οργανισμούς, όπου οι Έλληνες αντιπρόσωποι προηγούνται άλλων από ισχυρότερες χώρες και μάλιστα υπερδυνάμεις, οι οποίες περιμένουν τους Έλληνες αντιπροσώπους να αναπτύξουν πρώτοι τις θέσεις τους,

– συγκρίνοντας την Ελλάδα με τις άλλες χώρες θα διαπιστώσει κανείς ότι είναι 50 φορές πιό ισχυρή από ότι όταν η σύγκριση γίνεται με βάση τα στοιχεία του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος,

– διαπιστώνοντας ότι το 62% των ευρωπαϊκών πλοίων είναι ελληνόκτητα,

– στην συνεισφορά της ναυτιλίας στο 9% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος.

Πώς μπήκατε εσείς και πως ξεκινήσατε στον χώρο της ναυτιλίας; Γνωρίζω ότι ο πατέρας σας, Κωνσταντίνος Λασκαρίδης, ήταν υδροβιολόγος, ιχθυολόγος και διέθετε τα πρώτα αλιευτικά σκάφη με κατάψυξη.

– τα πρώτα κατεψυγμένα ψάρια λέγονταν ψάρια “Ευρυδίκης”, διότι τα καράβια που είχε φτιάξει ο πατέρας μου για κάποιον χρηματοδότη, λέγονταν “Ευριδίκη”

– ακολούθως έκανε δικά του ψαράδικα, ανοιχτής θαλάσσης, που ψάρευαν στον Ατλαντικό ωκεανό έως περίπου τα μέσα της δεκαετίας του ’70

– τότε ακολουθήσαμε εμείς, ο αδελφός μου και εγώ, με μία νέα δραστηριότητα, τα πλοία “ψυγεία”, αφήνοντας την δραστηριότητα της αλιείας

– τα πρώτα χρόνια μείναμε στην Καλλιθέα, μετά στο Νέο Φάληρο και μετά, προκειμένου να πάω στην Γερμανική Σχολή, μετακομίσαμε στην Αθήνα στην οδό Μετσόβου ακριβώς απέναντι από την Σχολή, όπου τελείωσα το γυμνάσιο και γερμανομαθής πλέον πήγα να σπουδάσω στην Γερμανία

Εκείνα τα χρόνια τα παιδιά δεν αποφάσιζαν τι θα σπουδάσουν. Οι γονείς έπαιρναν τις αποφάσεις. Έτσι και εγώ ρώτησα τον πατέρα μου: – Πατέρα τι θα σπουδάσω; – Θα σπουδάσεις μηχανολόγος και όταν επιστρέψεις θα εργαστείς στην ΔΕΗ και όχι μόνον θα έχεις καλό μισθό, αλλά θα έχεις και καλή σύνταξη.

Έτσι σπούδασα μηχανολόγος στην Γερμανία και έπειτα λόγω του ότι προερχόμουνα από θαλασσινή οικογένεια ζήτησα να γίνω ναυπηγός και εντόπισα στην Αγγλία ένα τμήμα Ναυπηγών του Αγγλικού Πολεμικού Ναυτικού, από όπου και η πετριά για το Ναυτικό.

Επέστρεψα το 1972 από την Αγγλία και κατατάγηκα στο Ναυτικό για να υπηρετήσω την θητεία μου, όπου λόγω Μεταπολίτευσης τελικά υπηρέτησα 34 μήνες αντί για 22 λόγω γεγονότων Πολυτεχνείου και Κύπρου. Όταν απολύθηκα, ο πατέρας μου είχε ακόμη τα ψαράδικα και όχι με αυτά, αλλά λόγω αυτών, ταξίδεψα στην Αφρική έως την στιγμή, το 1978, που με τον αδελφό μου τον Θανάση αγοράσαμε το πρώτο μας ψυγείο και από εκεί ξεκινήσαμε σιγά-σιγά να μεταφέρουμε κατεψυγμένα και φρούτα και όχι στην αλιεία. Και φτάσαμε στο σήμερα στα 90 καράβια, έναν στόλο, που αποτελείται από 50-55 φορτηγά, 25 ψυγεία κλπ. και έχουμε και κάποιες παραγγελίες, που φτιάχνονται τώρα.

Έχετε βέβαια και άλλες επιχειρήσεις, αλλά η ναυτιλία είναι το κυρίαρχο αντικείμενο. Αν έρθουμε στο σήμερα θα ήθελα να μου πείτε πόσο έχει αλλάξει η ναυτιλία και μάλιστα σε επίπεδο διαχείρισης κινδύνου που τώρα έχουμε και δύο πολέμους;

Η ναυτιλία έχει αλλάξει πολύ αφού οι κανονισμοί έχουν γίνει πιο σκληροί με αποτέλεσμα να κάνει την δουλειά πιο δύσκολη και να σε υποχρεώνει να είσαι πιο προσεκτικός, αλλά από την άλλη έχουν μειωθεί κατά πολύ τα ατυχήματα και οι απώλειες ναυτικών.

Σε ότι αφορά τα γεωπολιτικά της ναυτιλίας, κάθε φορά που γίνεται μια γεωπολιτική φασαρία όλοι μεγαλοποιούν το θέμα. Η ναυτιλία δεν επηρεάζεται από αυτά τα πράγματα ή ίσως επηρεάζεται πολύ προσωρινά, ίσως για δυό-τρείς μήνες κάποιοι ναύλοι να ακυρωθούν, κάποια πλοία να εγκλωβιστούν κλπ. και μάλιστα σήμερα δεν επηρεάζεται και από πολέμους, ενώ παλιά λέγαμε πως άμα γίνει πόλεμος…

Η ναυτιλία σήμερα επηρεάζεται από την παγκόσμια οικονομία και από τον αριθμό των πλοίων που παραγγέλνονται και κατασκευάζονται. Η ναυτιλία μεταφέρει πα΄νω από το 90% του παγκόσμιου εμπορίου, οπότε όπως λέει και ένα ρητό του χώρου: “αν δεν υπήρχε η ναυτιλία, ο μισός κόσμος θα πείναγε και ο άλλος μισός θα πάγωνε“, οπότε θα λέγαμε ότι η ναυτιλία εξελίσσεται, μπορεί μεν να δημιουργούνται μικροανωμαλίες, έχει όμως τόσο μεγάλη παρουσία στην παγκόσμια οικονομία που δεν πολυ-επηρεάζεται.

Οι γεωπολιτικές τάσεις εκτός από κινδύνους δημιουργεί και ευκαιρίες για τους Έλληνες και οι ναύλοι έχουν εκτοξευθεί και τα κέρδη, πολλαπλασιαστεί.

Δεν συμπίπτουν οι κύκλοι κάθε τύπου πλοίου την ίδια στιγμή. Τώρα, ας πούμε, πάνε πολύ καλά τα δεξαμενόπλοια. Τα φορτηγά, καλούτσικα, τα containers αρκετά καλά, αλλά δεν σημαίνει ότι όλα πάνε καλά στον ίδιο βαθμό. Γενικώς δεν παραπονιόμαστε. Σήμερα πράγματι πολλοί συνάδελφοι βγάζουν πολλά χρήματα, αλλά μην ξεχνάτε ότι για κάθε πετυχημένο εφοπλιστή υπάρχουν και δυό-τρεις που απέτυχαν.

Υπάρχει όμως και ένα μπαράζ παραγγελιών αυτήν την στιγμή, δηλαδή στην Ασία τα ναυπηγεία έχουν πάρει φωτιά.

Όντως υπάρχουν πάρα πολλές παραγγελίες. Στατιστικά να σας πως ότι αυτήν την στιγμή ναυπηγούνται πάνω από 900 πλοία για Έλληνες εφοπλιστές αξίας πολλών δεκάδων δισεκατομμυρίων. Αυτό είαι ανησυχητικό. Πολλοί από εμάς ελπίζανε ότι με τους νέους κανονισμούς, με τους αυστηρότερους κανονισμούς πολλά παλαιότερα πλοία θα αποσύρονταν, θα διαλύονταν, κάτι που όμως δεν έχει συμβεί. Τα πλοία βέβαια αυτά έχουν παραμερισθεί προς τρίτης ποιότητας αγορές. Προς το παρόν απορροφώνται τα πλοία. Τώρα, τι θα γίνει όταν το 900 αυτά πλοία βγούν, θα δούμε.

Οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν σήμερα πόσα πλοία; περίπου 5.000; 

Εξαρτάται το πως μετράει κανείς. Εμείς μετράμε τα ποντοπόρα πλοία, τα οποία είναι πάνω από 5.000, τα οποία ανήκουν σε Έλληνες πλοιοκτήτες, αλλά δεν έχουν ελληνική σημαία. Αυτά που έχουν ελληνική σημαία είναι περίπου 450 καράβια και ο ένας και μοναδικός λόγος είναι η έλλειψη Ελλήνων Αξιωματικών και πληρωμάτων. Δεν υπάρχουν αρκετά πληρώματα. Δεν υπάρχουν αρκετοί αξιωματικοί. Οι νέοι δεν στρέφονται προς την ναυτιλία. Βέβαια αυτό, που δαιμονοποιούμε στην Ελλάδα, συμβαίνει σε όλα τα ναυτικά κράτη. Η Αγγλία που ήταν θαλασσοκράτειρα τώρα δεν έχει κανέναν. Η Νορβηγία, η Ιαπωνία, η Κορέα το ίδιο. Οι νέοι δεν θέλουν να ταξιδέψουν, παρ όλο που οι ανέσεις, το internet, τα τηλέφωνα είναι όπως είναι στο σπίτι μας και μισθοί πάρα πολύ υψηλοί, παρά ταύτα οι νέοι δεν θέλουν.

Ενδιαφέρει τους ‘Ελληνες πλοιοκτήτες και εσάς να έχετε ελληνική σημαία;

Θα μας ενδιέφερε αν υπήρχαν Έλληνες αξιωματικοί, όμως είναι πολύ λίγοι και ανήκουν σε λίγες εταιρείες και για τους οποίους εφαρμόζεται μία διαδικασία rotation (κυκλικότητα). Για εταιρείες που δεν έχουν αυτήν την δυνατότητα είναι πολύ δύσκολο να ξεκινήσουν με Έλληνες αξιωματικούς.

Υπάρχουν και άλλοι λόγοι; για παράδειγμα η φορολογία;

Να μιλήσουμε για την φορολογία των εφοπλιστών. Κατ’ αρχήν δεν υπάγεται η ελληνική ναυτιλία σε αυτό το φορολογικό καθεστώς. Υπάγεται η ευρωπαϊκή ναυτιλία και η παγκόσμια ναυτιλία. Από τις άλλες επιχειρήσεις εξαιρείται η φορολόγηση του πλοίου. Το πλοίο φορολογείται με έναν μοναδιαίο φόρο, που εξαρτάται από το μέγεθος του πλοίου. Είναι ο φόρος του τονάζ (χωρητικότητας) του πλοίου και δεν πληρώνει κανέναν άλλο φόρο. Αυτό είναι ελληνικό πατέντο, οι Έλληνες το εφηύραν και το εξήγαγαν σε όλον τον κόσμο. Από εδώ ξεκίνησε και ισχύει σε όλα τα κράτη του κόσμου. Το είπε πρόσφατα και ο Γιούνκερ (Jean-Claude Juncker), που διευκρίνησε ότι οι εφοπλιστές δεν φορολογούνται διότι στην περίπτωσή τους εφαρμόζεται αυτό που λέμε στην Ευρώπη soft law.

περισσότερα:

youtube: https://youtu.be/-MaA7VVEsDI?si=2_BaZ0LHXhHbGP4a